Ne İstediğini Bilmek
Neredeyse her gün, ne yapmayı seveceğini bilmediğini söyleyen insanlarla çalışıyorum. Oysa çoğu zaman mesele, hiçbir fikirlerinin olmaması değil; içlerinden geçen isteği kabul etmelerini zorlaştıran korkular ve suçluluk duyguları. Onlara, “Kalbinizde tam olarak ne yapmak istediğinizi biliyorsunuz; ancak kafanızdaki korkular ve suçluluk duygusu bunu kabul etmenizi engelliyor,” diyorum.
Sonra bu isteği daha küçük parçalara ayırıyorum. Böylece kişi, gözünde büyüttüğü bir hayale hemen ulaşmak zorunda olmadığını görüp onu korkuların gölgesinde bırakmadan inceleyebiliyor. Hayat amacı bazen baştan sona belirlenmiş tek bir plan gibi görünmez. Ne istediğini bilmek, çoğu zaman gerçekten sevdiğin küçük şeyleri fark etmekle başlar.
Hayat Amacı Küçük İpuçlarından Belirginleşir
En bariz sorularla başlarım: “Kaliteli yemek yemeyi sever miydin?”
“Tabii ki.”
“Harika, bunu bir yere yaz. Yapmayı seveceğini söylemesi gülünç derecede kolay olan başka ne var?”
“Pekâlâ, seyahat etmeyi çok isterim.”
Sevdiğin şeyleri ortaya koydukça, bunların arasındaki bağlantılar da görünür hâle gelebilir. “Zengin olmak ister miydin? Ne kadar zengin? Nereye ve ne zaman seyahat etmek isterdin? Dünyada bir fark yaratmak ister miydin? Yazmayı, resim yapmayı, konuşmayı, inşa etmeyi veya öğretmeyi sever miydin? Sana en çok ne ilham verirdi? İnsanlarla çalışmak ister miydin? Tüm bu kriterleri bir araya getirdiğimizde hangi olasılıklar ortaya çıkıyor?” diye sorarım.
Bu soruların hepsine hemen yanıt vermek zorunda değilsin. Önce hoşuna gidenleri, merak ettiklerini ve yapmak istediğin şeyleri not et. Ayrıntılar henüz net olmayabilir; yine de bildiklerin, keşfe başlamak için yeterli bir zemin sunar. Hayat amacını bulma sürecinde amaç, geleceğin tamamını bir anda çözmek değil; sana anlamlı gelen ipuçlarını bir araya getirmektir. Öyleyse bildiklerinle başla ve oradan ilerle.
Hayatta Ne Yapmak İstediğini Nasıl Bulursun?
Fransa’da, kesin bir dille “Hayatımda ne yapmak istediğime dair hiçbir fikrim yok,” diyen bir beyefendiyle çalıştım. Ona, “Senin bildiğinden kesinlikle eminim. Hayatının yönünü sen belirlemezsen, başkası belirleyecek; bu yüzden şimdi senin adına karar vereceğim. Baca temizleyicisi olacaksın,” dedim.
“Hayır, kesinlikle bu değil.”
“Harika, 42.000 olasılıktan birini eledik. Devam edelim. Paris’in en yoksul mahallesinde fahişe olarak çalışmanı istiyorum.”
“Tabii ki değil!”
“O zaman Meksika’da paket sakız satarsın.”
“Hayır.”
“Kel adamlara kuaför ve peruk satıcısı mı?”
“Hayır, hayır, hayır!”
“Pekâlâ, ne olmadığını biliyorsan, ne olduğu hakkında da bir şeyler biliyorsun demektir. Nedir? Onu gerçekleştirebileceğini bilseydin, bu ne olurdu?” Onu gülünç seçeneklerden yüce hayallere doğru götürdüm ve sonunda istediği şey ortaya çıktı.
Kalbinde büyük bir hayali vardı ama bu hayalin onun için fazla büyük olmasından korkuyordu. Onu ifade etmekten alıkoyan tek şey korkusuydu. Sen de benzer bir durumda olabilirsin. Bunu gerçekleştirebileceğini bilseydin, peri annen asasını sallayıp olmasını garanti edebilseydi, hayatında en çok neyi yapmak isterdin?
Sevdiğin İşi Nasıl Bulursun?
Gerçek şu ki, ne yapmayı seveceğini biliyor olabilirsin; yalnızca bunu nasıl yapacağını henüz bilmiyorsundur. Bir şeyi denerken zorlanman ya da ilk girişimde istediğin sonucu alamaman, o işi sevmediğin anlamına gelmez. Bazen denemekten kaçınır, bazen de yöntemi bulana kadar uğraşıp sonunda “Bunu gerçekten yapmayı sevmiyorum,” dersin. Kendine gerçekten ilham veren bir şeyi yapmaktan hoşlanmayacağını düşündüğünde, belki de henüz onu hayata geçirmenin sana uygun bir yolunu bulmamışsındır.
Bu nedenle büyük bir isteği tek seferde gerçekleştirmeye çalışmak yerine onu yönetilebilir adımlara böl. Sevdiğin şeyi hemen bir mesleğe ya da kusursuz bir plana dönüştürmek zorunda değilsin. Önce hangi yönlerinin seni çektiğini, hangi koşullarda yapmak istediğini ve başlamak için atabileceğin küçük adımın ne olduğunu sor. Böylece “Bunu nasıl başaracağım?” sorusu, deneyebileceğin daha açık adımlara dönüşür.
Ne istediğini göremediğinde, bazen kendine amacını bilmediğini ya da onu sevmeyeceğini söylersin; çünkü önündeki zorluklar, alacağın zevkten daha ağır basıyor gibi görünür. Oysa zorluğu isteğin kendisiyle karıştırmamak önemlidir. Peki, dünyadaki her şeyden çok seveceğin şeyi yaptığında en tatmin edici karşılığı alabileceğini keşfetseydin ne olurdu? Bunun bir yolu, amaçlı eylemini küçük ve yönetilebilir adımlara ayırarak ilerlemektir.
John DEMARTİNİ
