7. Hedefleriniz için gerekli zindeliğe, görünüme ya da bedene sahip olmama endişesi
Görünüş kaygısı, özellikle orta yaş ve üzerindeki kişilerde sık karşılaşılan endişelerden biridir. Yaş ilerledikçe dış görünüş kaygısı, kişinin kendisini başkalarıyla kıyaslamasına ve sahip olduğu özellikleri gözden kaçırmasına yol açabilir. John Demartini, Değerler Prensibi kitabında aktardığı bir örnekle bu endişenin nasıl büyüyebildiğini anlatıyor.
Demartini, görünüşünü ve yaşını dert eden elli yedi yaşındaki bir kadınla çalıştığını söylüyor. Kadın ona şöyle diyor:
“Otuz beş ya da kırk yaşında biriyle rekabet etmemin mümkün olmadığını biliyorum. O kadınlar genç ve göz alıcı. Kocamı onlardan birine kaptıracağımı biliyorum. O kadın çocuklarımla da çok daha fazla ilgilenecek; böylece ailemi ona kaptırmış olacağım. İşimde de etrafta bu tür kadınlardan çokça var. Eminim arzuladığım terfiyi onlar alacak, hatta işimi bile elimden alacaklar. Onlarla rekabet edemem.”
Görünüş kaygısı karşısında hangi seçenekler var?
Demartini, kadına eşine ve işine önem veriyorsa görünüşünü yenilemek için adım atabileceğini; aynı zamanda eğitimini ve becerilerini geliştirebileceğini söylüyor. Antrenör, cilt uzmanı ya da plastik cerrah gibi uzmanlardan destek almayı da seçenekler arasında anıyor. Bu sözler, görünüşü değiştirmek herkes için bir zorunluluk olduğu anlamına gelmiyor; anlatının içinde kadının kendi endişesine verdiği yanıtı sorgulamasına yönelik bir öneri olarak yer alıyor.
Kadın dehşete kapılmış bir halde, “Ama bunu yapmam gerekmiyor!” diye karşılık veriyor. Bu tepki, dış görünüş kaygısıyla baş etme konusunda önemli bir soruyu gündeme getiriyor: Kişi gerçekten bir değişiklik istiyor mu, yoksa başkalarıyla kıyaslandığı için mi kendisini yetersiz hissediyor?
Demartini ona, insanların kendi değerlerine göre yaşadığını; gençlik, güzellik, zekâ ve becerilerin ilgi gördüğünü söylüyor. Ardından ilişkilerde ve iş hayatında kişinin beklentilerinin, değerlerinin ve sunduklarının önemini vurguluyor. Onun yaklaşımında, bir ilişki yalnızca başka biriyle değil, iki kişinin değerleriyle kurulur. İş ve ilişkilerde güven duygusunu beslemenin bir yolu, kişinin kendi yaşamına güç katması ve becerilerini karşısındakinin önem verdiği alanlarda gösterebilmesidir.
Buradaki düşünce, görünüşün ya da gençliğin insanın tek değeri olduğu değildir. Demartini’nin aktardığı konuşmada görünüşü yenilemek bir seçenek olarak sunulurken; deneyim, zekâ, istikrar ve beceriler de kişinin sahip olduğu güçlü yanlar arasında sayılıyor. Görünüş nedeniyle özgüven eksikliği yaşayan biri, kendisini yalnızca daha genç kişilerle kıyaslamak yerine, kendi deneyiminin ve katkılarının değerini de değerlendirebilir.
Kendinizi yalnızca görünüşünüzle ölçmeyin
Demartini, kadına kendisini küçük görmeye devam etmesinin, başkalarının da onu daha az değerli görmesine zemin hazırlayabileceğini söylüyor. Ona göre kadın, ister görünümünü yenilemeye karar versin ister deneyim ve becerilerinin güçlü yanlarına odaklansın, önce sahip olduklarını fark etmelidir. Genç bir çalışanın işe alınmasının da işveren açısından bir tercih ve risk olabileceğini hatırlatıyor; çünkü kişinin uzun yıllar içinde edindiği tecrübe kolayca ölçülemeyen bir değerdir.
Öykünün sonunda anlatıcı, kadına önce yoksun olmadığı şeyleri gösterdiğini, sonra isterse fiziksel açıdan rekabet edebilir hissetmek için çaba harcayabileceğini anlatıyor. Başka birinin sahip olduğu bir özellik nedeniyle kaygılanmak, kişinin kendi değerini gözden kaçırmasına neden olabilir. Yaşlanma korkusu ve görünüş kaygısı ortaya çıktığında, kendinize şu soruları sormak yardımcı olabilir: Neleri iyi yapıyorum? Deneyimim ve becerilerimle çevreme nasıl katkı sunuyorum? Görünüşümle ilgili istediğim değişiklik gerçekten benim tercihim mi?
Bu örneğin temel mesajı, kendinizi başkalarının özellikleriyle ölçmek yerine sahip olduklarınızın değerini görmektir. Dış görünüşünüzle ilgili bir değişiklik yapmayı seçebilirsiniz; ancak özdeğerinizi yalnızca yaşınıza ya da görünüşünüze bağlamak zorunda değilsiniz.
Kaynak: Değerler Prensibi kitabından — John Demartini
Halis Şahiner
Daha fazla bilgi ve yaratım araçları için online atölye çalışmalarıma katılabilir veya kitaplarımı satın alabilirsiniz.
İletişim: 0 553 06 00 464
